✏️ Jak korzystać z kalkulatora układów równań

zdjęcie artykułu Jak korzystać z kalkulatora układów równań

Rozwiązujesz układy równań na algebrę i chcesz sprawdzić, czy nigdzie nie zgubiłeś znaku? Nasz kalkulator układów równań liniowych nie podaje samego wyniku. Pokazuje macierz uzupełnioną, każdą operację na wierszach i wniosek z twierdzenia Kroneckera-Capellego, a na końcu sam wstawia rozwiązanie do równań i sprawdza, czy się zgadza.

👉 Otwórz kalkulator układów równań

Co potrafi kalkulator

  • Eliminacja Gaussa albo wzory Cramera. Metodę wybierasz jednym kliknięciem. Przy eliminacji każda operacja jest opisana tak jak na ćwiczeniach, np. w2−2w1w_2 - 2w_1 albo w1↔w2w_1 \leftrightarrow w_2.
  • Każdy typ układu. Jedno rozwiązanie, nieskończenie wiele rozwiązań z parametrem tt albo układ sprzeczny. Kalkulator pokazuje porównanie rzędów z twierdzenia Kroneckera-Capellego, więc widać, skąd bierze się odpowiedź.
  • Dokładne ułamki. Obliczenia idą na ułamkach zwykłych, bez zaokrągleń. Jeśli wychodzi 73\frac{7}{3}, zobaczysz 73\frac{7}{3}, a nie 2,333.
  • Do 6 równań i 6 niewiadomych. Przy trzech niewiadomych kalkulator używa liter xx, yy, zz, przy większej liczbie x1,x2,…x_1, x_2, \ldots
  • Sprawdzony wynik. Rozwiązanie jest wstawiane do każdego równania wyjściowego. Gdy wszystko się zgadza, przy wyniku widzisz znaczek „Rozwiązanie sprawdzone podstawieniem”.
  • Link do rozwiązania. Każde rozwiązanie ma własny adres, który możesz wysłać znajomym z grupy.

Jak wpisać układ

Każde równanie to jeden wiersz tabeli: najpierw współczynniki przy niewiadomych, a po znaku równości wyraz wolny. Jeśli jakiejś niewiadomej w równaniu nie ma, jej współczynnik to 00, więc pole możesz zostawić puste. Pod tabelą widzisz podgląd układu w zwykłym zapisie, dzięki czemu pomyłkę wychwycisz jeszcze przed liczeniem.

W polach wpiszesz liczby całkowite, ułamki zwykłe, np. 1/2, i liczby z przecinkiem, np. 0,5. Między polami przechodzisz klawiszem Enter, Tab albo strzałkami, a Ctrl+Enter od razu liczy wynik. Układ możesz też wkleić w całości, np. skopiowany z Excela albo z LaTeX-a: kliknij pierwsze pole i wklej, a rozmiar tabeli dopasuje się sam. Przycisk „Losowa” losuje układ z całkowitym rozwiązaniem, więc przyda się do ćwiczeń.

Przykłady krok po kroku

Eliminacja Gaussa: układ z jednym rozwiązaniem

{2x+y−z=8−3x−y+2z=−11−2x+y+2z=−3\begin{cases} 2x + y - z = 8 \\ -3x - y + 2z = -11 \\ -2x + y + 2z = -3 \end{cases}

Kalkulator zapisuje macierz uzupełnioną [A∣b][A \mid b] i kolumna po kolumnie zeruje elementy poza przekątną. Na końcu porównuje rzędy: rz⁡A=rz⁡[A∣b]=3\operatorname{rz} A = \operatorname{rz}[A \mid b] = 3, czyli tyle, ile jest niewiadomych. Układ ma więc dokładnie jedno rozwiązanie:

x=2,y=3,z=−1x = 2, \quad y = 3, \quad z = -1

Zobacz to rozwiązanie w kalkulatorze

Wzory Cramera: układ dwóch równań

{x+y=32x−y=0\begin{cases} x + y = 3 \\ 2x - y = 0 \end{cases}

Kalkulator liczy wyznacznik główny W=−3W = -3, a potem wyznaczniki Wx=−3W_x = -3 i Wy=−6W_y = -6, w których odpowiednią kolumnę zastępuje kolumną wyrazów wolnych. Ze wzorów Cramera:

x=WxW=1,y=WyW=2x = \frac{W_x}{W} = 1, \quad y = \frac{W_y}{W} = 2

Zobacz to rozwiązanie w kalkulatorze

Nieskończenie wiele rozwiązań

{x+2y−z=32x−y+3z=13x+y+2z=4\begin{cases} x + 2y - z = 3 \\ 2x - y + 3z = 1 \\ 3x + y + 2z = 4 \end{cases}

Trzecie równanie to suma dwóch pierwszych, więc po eliminacji zostają tylko dwa niezależne równania. Rzędy są równe, rz⁡A=rz⁡[A∣b]=2\operatorname{rz} A = \operatorname{rz}[A \mid b] = 2, ale mniejsze od liczby niewiadomych. Jedna niewiadoma jest dowolna, więc kalkulator oznacza ją parametrem tt:

x=1−t,y=1+t,z=t,t∈Rx = 1 - t, \quad y = 1 + t, \quad z = t, \quad t \in \mathbb{R}

Zobacz to rozwiązanie w kalkulatorze

Układ sprzeczny

{x+y+z=1x+2y+3z=22x+3y+4z=4\begin{cases} x + y + z = 1 \\ x + 2y + 3z = 2 \\ 2x + 3y + 4z = 4 \end{cases}

Lewa strona trzeciego równania to suma lewych stron dwóch pierwszych, ale prawa strona już nie: 1+2≠41 + 2 \neq 4. Po eliminacji w ostatnim wierszu zostaje równanie 0=10 = 1. Rzędy się różnią, rz⁡A=2\operatorname{rz} A = 2 i rz⁡[A∣b]=3\operatorname{rz}[A \mid b] = 3, więc układ nie ma rozwiązań.

Zobacz to rozwiązanie w kalkulatorze

Gauss czy Cramer?

Wzory Cramera działają tylko wtedy, gdy układ ma tyle samo równań co niewiadomych, a wyznacznik główny WW jest różny od zera. Przy trzech niewiadomych trzeba policzyć aż cztery wyznaczniki 3×33 \times 3, więc eliminacja Gaussa zwykle jest szybsza i mniej podatna na pomyłki. Gdy W=0W = 0, kalkulator przy metodzie Cramera napisze wprost, że wzorów nie da się użyć, i podpowie eliminację Gaussa. Wtedy układ jest sprzeczny albo ma nieskończenie wiele rozwiązań, a rozstrzyga to dopiero porównanie rzędów.

Wyjaśnienia AI dla kursantów

Pod ostatnim krokiem jest przycisk „Dokładniejsze wytłumaczenie”. Asystent widzi całe rozwiązanie, więc możesz zapytać wprost, np. „dlaczego w kroku 2 odejmujemy właśnie ten wiersz?”, i dopytywać jak na korepetycjach. Asystent jest dostępny dla osób z kursem na nasesje.com.

Przydadzą ci się też inne kalkulatory do algebry: wyznacznik macierzy, rząd macierzy i macierz odwrotna.

👉 Rozwiąż swój układ w kalkulatorze

🫵 Materiał ci pomógł?

Mamy dla ciebie cały kurs poświęcony algebrze. Kliknij przycisk, aby zobaczyć kurs i oglądnąć darmową lekcję.Każda lekcja w kursie składa się z:

🎥 filmu  z wieloma animacjami, tłumaczącego teorię oraz zadania.

📝 zadań otwartych  wraz z omówieniami.

🧠 zadań zamkniętych  w formie quizów.

📒 notatek  z ilustracjami.

laptop
31 lekcji5h nagrań242 quizów155 zadań